Commonwealth Fusion Systems (CFS), dünyanın en büyük füzyon enerjisi şirketi, Birleşik Krallık Atom Enerjisi Kurumu (UKAEA)'nın amiral gemisi programı LIBRTI'ye (Lityum Üretimi Trityum İnovasyon Programı) katılan ilk uluslararası şirket oldu.
LIBRTI, 220 milyon sterlinlik bir Birleşik Krallık hükümet girişimi olup, net trityum üretimini kanıtlamayı hedefliyor. Bu, füzyon enerjisinin ticarileşmesi için hayati bir yetenek; füzyon santrallerinin kendi yakıt ihtiyacını karşılayacak kadar bu yakıt bileşenini üretebilmesi anlamına geliyor.
Program, UKAEA'nın Culham Kampüsü'nde, yakın zamanda satın alınan yüksek akılı bir nötron kaynağı sayesinde ilk kez türünün bir örneği olan bir teknoloji tesisi oluşturuyor. Bir füzyon santralinde örtü (blanket), füzyon sürecinden gelen nötronların lityum atomlarına çarparak füzyon yakıtı olarak kullanılan bir hidrojen formu olan trityuma dönüştüğü bölgedir. Bu üretim tekniğine üretim (breeding) adı verilir ve yeni LIBRTI tesisi, endüstri ortaklarının örtü teknolojilerini tam ölçekli makineleri temsil eden füzyon ortamlarında geliştirmelerine ve doğrulamalarına olanak tanıyacak.
Massachusetts, Devens merkezli özel bir şirket olan CFS, 2018 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)'nden ayrılarak kuruldu. Şirket, 3 milyar ABD dolarından fazla özel sermaye toplayarak küresel olarak en iyi finanse edilen füzyon enerjisi şirketi haline geldi. CFS halihazırda SPARC füzyon gösterim makinesini inşa ediyor ve 2030'ların başında ABD'nin Virginia eyaletindeki ilk ARC füzyon santralinden elektrik üretmeyi bekliyor.
CFS ve UKAEA, LIBRTI tesisinde deney düzeneğini tasarlamak, test protokolleri geliştirmek ve deneyler yürütmek üzere birlikte çalışacak. CFS, ilk araştırmalarda kullanılacak test parçalarını inşa edecek.
UKAEA CEO'su Tim Bestwick şunları söyledi: "Birleşik Krallık Füzyon Stratejisi, ülkenin füzyon araştırmalarındaki lider konumunu vurgularken, sürekli küresel iş birliğinin değerini kabul ediyor."
LIBRTI Kıdemli Sorumlu Yetkilisi Amanda Quadling ise şunları ekledi: "CFS'yi ağırlamak LIBRTI için belirleyici bir an. Katılımları, kendi çabalarımıza ivme kazandırıyor ve kanıtlanmış füzyon santrali ölçeğinde teknolojiye giden küresel yolu hızlandırıyor."
CFS Kurucu Ortağı ve Baş Bilim Sorumlusu Brandon Sorbom şu açıklamayı yaptı: "LIBRTI'nin özel test yetenekleri, net trityum üretimini göstermemize ve ARC örtü sistemi tasarımımıza olan güveni artırmamıza olanak tanıyacak. Bu iş birliği sayesinde CFS, ticari füzyon santralimizi doğrudan temsil eden örtü sistemlerini mühendislik ve inşa etme konusunda uygulamalı deneyim kazanacak. UKAEA ve LIBRTI ekibiyle erken bir kullanıcı olarak ortaklık yapmaktan heyecan duyuyoruz."
CFS Yakıt Döngüsü ve Örtü Teknolojisi Direktörü Heena Mutha da şunları söyledi: "Füzyon endüstrisi için, örtülerin füzyonla ilgili bir ortamdaki performansını araştırma yeteneği inşa ediyor olmamız inanılmaz bir an. UKAEA ve LIBRTI ile bu iş birliğini dört gözle bekliyoruz."
