Teşekkürler Sayın Başkan.
Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı yasa dışı, provokasyonsuz ve savunulamaz. Bu Konsey'deki her tartışmanın başlangıç noktası budur.
Ancak bu savaşın yürütülme şekli de önemlidir. Uluslararası insancıl hukuk geçerlidir. Siviller korunmalıdır. İhlallerden sorumlu olanlar hesap vermelidir.
18-19 Temmuz gecesi Rusya, Ukrayna'ya 41 füze ve 125 drone ile bir başka büyük saldırı daha düzenledi. Saldırılar ve düşen enkaz, konut binalarını, bir süpermarketi ve diğer sivil altyapıyı etkiledi. Bu saldırılar Ukrayna genelinde en az 20 kişinin ölümüne, çok daha fazlasının yaralanmasına neden oldu. Birleşik Krallık bu saldırıları kınıyor.
ODIHR'in Dokuzuncu Ara Raporu'na göre, bu tür zararlar daha geniş bir örüntünün parçasıdır. Rapor, Rusya'nın kentsel alanlara yönelik büyük ölçekli koordineli saldırılarını, yüzlerce mühimmatın eşzamanlı fırlatılması da dahil olmak üzere kaydetmektedir. ODIHR, sivil zararın sıklığı ve şiddetinin, Rusya'nın 'orantılılık ve saldırıda önlem alma temel IHL ilkelerine defalarca uymadığını' ve bu davranışın 'savaş suçu teşkil edebileceğini' değerlendirmektedir.
ODIHR raporu, sahada etkilenenlerin doğrudan ifadelerine dayanmaktadır. Cephe hattı topluluklarında, elektrik, su, ısınma, yiyecek veya tıbbi bakım olmadan mahsur kalan sivillerin hikayelerini duydular. Bir tanık gerçeği açıkça şöyle tanımladı: 'Burası cehennem.'
ODIHR, Rus yetkililer ve Rus silahlı kuvvetleri tarafından kontrolleri altındaki bölgelerde keyfi gözaltı, zorla kaybetme ve işkenceyi belgelemektedir. Ukraynalı siviller temel güvencelerden mahrum bırakılmış, hücre hapsinde tutulmuş ve görünüşte uydurma suçlamalarla yargılanmıştır.
ODIHR raporu, çatışmayla bağlantılı cinsel şiddetin sivillere ve gözaltındakilere karşı devam ettiğini ve hayatta kalanlar, aileler ve topluluklar üzerinde derin ve kalıcı zarara yol açtığını tespit etmektedir. Bu iddialar soruşturma ve hesap verebilirlik gerektirmektedir.
Rapor ayrıca, gözaltına alınan sivillerin takaslarda 'pazarlık kozu' olarak kullanıldığını tespit etmektedir. Sivilleri bu amaçla gözaltında tutmak, uluslararası insancıl hukuk kapsamında bir savaş suçu olan rehin alma anlamına gelebilir.
Birleşik Krallık, keyfi olarak gözaltına alınan tüm sivillerin derhal ve koşulsuz serbest bırakılması çağrısını yinelemektedir. Bu, Rusya tarafından yasa dışı olarak tutulan üç AGİT personelini de içermektedir: Dmytro Shabanov, Maksym Petrov ve Vadym Golda. Gözaltına alınmaları, bu Örgüt'e ve onun yetkisi altında görev yapanlara karşı bir hakarettir.
ODIHR raporu ayrıca Rusya'nın geçici olarak işgal edilen bölgelerin karakterini değiştirme girişimlerini de kapsamaktadır. Sağlık, istihdam, eğitim, sosyal hizmetler, seyahat özgürlüğü ve mülkiyet haklarına erişim için Rus vatandaşlığı gerekmektedir. Okullar Rus müfredatını benimsemeye zorlanmıştır. Askeri-vatansever eğitim yoğunlaştırılmıştır. Ukrayna kimliği kasıtlı olarak yerinden edilmektedir.
Sayın Başkan, her savaşta iddialar ve karşı iddialar ortaya atılacaktır. İşte bu nedenle ODIHR gibi güvenilir, bağımsız kuruluşların kanıtları inceleyebilmesi, tanıklarla konuşabilmesi ve iddiaları doğrulayabilmesi çok önemlidir. Ukrayna erişim sağlarken, Rusya anlamlı bir katılımı reddetmekte ve işgal ettiği topraklarda denetimi engellemektedir. Bu gerçekler size bilmeniz gereken her şeyi anlatıyor.
