İngiltere'de yayımlanan yeni bir Çevre Ajansı (Environment Agency) raporuna göre, 'sonsuz kimyasallar' olarak bilinen PFOS ve PFOA seviyeleri son 10 yılda nehirlerde ve tatlı su balıklarında önemli ölçüde düştü. Rapor, hükümetin getirdiği kısıtlamaların ve hedefli önlemlerin bu düşüşte etkili olduğunu ortaya koyuyor.
PFAS, geniş bir kimyasal grubunu ifade ediyor ve pek çok ürün ile endüstriyel süreçte kullanılıyor. Yüzlerce yıl boyunca çok yavaş parçalandıkları ve çevrede birikebildikleri için 'sonsuz kimyasallar' olarak adlandırılıyorlar.
Nehirlerde ve Balıklarda Belirgin Düşüş
12 Kasım Perşembe günü yayımlanan PFAS kaynakları, yayılım yolları ve çevresel veriler raporu, Çevre Ajansı'nın 2021 değerlendirmesini güncelliyor ve çok daha geniş bir çevresel veri setine dayanıyor.
Rapora göre 2016-2025 döneminde İngiltere nehirlerindeki PFOS seviyeleri yaklaşık %30, PFOA seviyeleri ise %29 azaldı. Tatlı su balıklarındaki PFOS konsantrasyonları ise yaklaşık %49 geriledi.
Bu düşüşler, PFOS ve PFOA üzerindeki kontroller ve kısıtlamalar gibi düzenleyici adımların ölçülebilir sonuçlar verebildiğini gösteriyor. Ancak rapor, onlarca yıllık geçmiş kullanım ve bazı kaynaklardan süren salımlar nedeniyle PFAS varlığının hâlâ yaygın olduğunu da vurguluyor.
Hükümetin PFAS Planı Devrede
Bulgular, hükümetin bu yıl yayımladığı ve ülkeyi ve çevreyi bu kalıcı kimyasallardan daha iyi korumayı amaçlayan İngiltere'nin ilk PFAS Planı'nın uygulanmasına destek sağlayacak. Plan, bu kimyasalların nereden geldiğini, nasıl yayıldığını ve maruziyetin nasıl azaltılacağını daha iyi anlamaya yönelik yol haritası çiziyor.
Çevre Ajansı Baş Bilim İnsanı Dr Robert Bradburne, PFAS konusundaki anlayışın 2021'den bu yana önemli ölçüde geliştiğini belirterek, artık çok daha geniş bir kimyasal yelpazesinin daha yüksek doğrulukla izlenebildiğini söyledi. Bradburne, bazı eski PFAS türlerindeki düşüşlerin umut verici olduğunu ancak yapılacak daha çok iş bulunduğunu ifade etti.
Çevre Bakanı Emma Hardy ise hükümetin sonsuz kimyasallara karşı daha sıkı kurallar, güncellenmiş rehberlik, yaygın izleme ve daha güvenli alternatiflere destek yoluyla harekete geçtiğini belirtti. Hardy, raporun bulgularını memnuniyetle karşıladığını ve hükümetin halkın ve çevrenin bu kimyasallara maruziyetini azaltmaya kararlı olduğunu vurguladı.
İzleme Kapasitesi Genişliyor
Çevre Ajansı artık nehirler, göller, yer altı suları, haliçler, kıyı suları ve düzenli depolama sahası sızıntı sularını kapsayan genişletilmiş izleme programıyla dünyanın en gelişmiş PFAS izleme kapasitelerinden birine sahip. Program, daha yeni maddeler ve daha endişe verici PFAS türlerine dönüşebilen kimyasallar dahil olmak üzere daha geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
PFAS Planı kapsamındaki önlemler arasında haliç ve kıyı sularında daha iyi test ve izleme, su itici giysi ve ayakkabı gibi günlük ürünlere daha güvenli alternatifler geliştirilmesi ve halkın bilgilendirilmesi için yeni bir internet sitesi kurulması yer alıyor. Ayrıca yangın söndürme köpüklerinde sonsuz kimyasalların kullanımına olası kısıtlama getirilmesi ve kalıcı organik kirleticilerin yasaklanması için mevzuat çalışmaları da planlanıyor.




