Geçtiğimiz yaz (2025) İngiltere'ye ulaşma umuduyla yola çıkan 300'den fazla Iraklı Kürt göçmenin Libya'da silahlı milisler tarafından kaçırıldığı, ağır işkenceler gördüğü ve zorla organlarının alınmasıyla tehdit edildiği ortaya çıktı.

Ocak ayında Irak hükümetinin girişimleriyle memleketlerine geri getirilen 100'den fazla rehinenin ve ailelerinin anlattıkları, insan kaçakçılığı ağlarının ne kadar acımasızlaşabileceğini gözler önüne seriyor.

Fidyenin Bedeli: 5.000 Dolar veya Bir Böbrek

Afrika'nın kuzeyinden Akdeniz'i geçerek Avrupa'ya ulaşmayı hedefleyen göçmen kafilesi, Libya'da rakip milislerin kontrolündeki bir bölgede alıkonuldu. Silahlı grup, esir tuttukları her bir göçmen için ailelerinden 5.000 dolar (yaklaşık 3.700 sterlin) fidye talep etti. Ailelere gönderilen şiddet içerikli video ve fotoğraflarda, paranın hızla ödenmemesi halinde ödemenin "bir böbrek alınarak" tahsil edileceği tehdidinde bulunuldu.

Olayın arka planında, göçmenlerin yolculuğunu organize eden ve şu an Fransa'da 10 yıllık hapis cezasını çeken insan kaçakçısı Noah Aaron ile Libya'daki milisler arasındaki bir ödeme anlaşmazlığının yattığı belirtiliyor. Aaron'un önceki bir sevkiyattan kalan borcunu ödememesi üzerine milislerin göçmenleri rehin aldığı tahmin ediliyor.

İnsanlık Dışı Esaret Koşulları ve İşkence

Kurtulan rehinelerin BBC'ye aktardığı detaylar, Libya'daki kampta yaşanan dehşetin boyutlarını kanıtlar nitelikte:

• Aşırı Kalabalık: Yaklaşık 180 kişi küçücük bir hücreye kapatıldı. Alan o kadar dardı ki esirler altı ay boyunca oturarak uyumak zorunda kaldı.

• İşkence: 16 yaşındaki bir rehine "Altı ay boyunca güneşi görmedik" derken, bir başka genç bacağının yakılarak işkence gördüğünü ve izlerini halen taşıdığını anlattı.

• Açlık ve Kısıtlamalar: Rehinelere günde sadece bir parça ekmek verildi; o da ancak aileleri milislere ekstra para gönderirse sağlanıyordu. Onlarca kişinin paylaştığı tek bir tuvalet vardı ve içeride çok uzun süre kalanlar dövülerek cezalandırılıyordu.

Organ Hırsızlığı Şüpheleri Doğrulanıyor mu?

Bazı aileler fidyeyi denkleştirip hızla ödemesine rağmen, Kürt yetkililer ödeme yapamayan bazı esirlerin organlarının zorla alınmış olabileceğinden şüpheleniyor. Rehinelerden birinin ailesine gönderdiği bir fotoğraftaki taze yara izini inceleyen İngiltereli bir uzman, bu izlerin böbrek ameliyatı kesileriyle uyumlu göründüğünü belirtti. Ancak zorla ameliyat yapıldığına dair henüz bağımsız bir doğrulama bulunmuyor.

Süreç boyunca en az bir rehinenin hayatını kaybettiği doğrulanırken, halen kaç kişinin Libya'da esir tutulduğu bilinmiyor.

Kürdistan Bölgesel Yönetimi yetkililerinden Hemn Merany, serbest kalanların yaşadıkları bu korkunç tecrübeleri çevrelerine anlatmalarını teşvik ettiklerini belirtiyor. Ancak yetkililer, ölümle sonuçlanan bu trajedilere rağmen bölgeden Avrupa'ya yönelik yasadışı göç akınının devam etmesinden endişe duyuyor.