İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, Yapay Zeka Benimseme Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, inovasyonu desteklemenin büyüme stratejisinin merkezinde yer aldığını belirtti. Üç ay önceki Mais dersinde yapay zeka ve inovasyonu İngiltere ekonomisi için üç büyük tercihten biri olarak belirlediğini hatırlatan Reeves, o günden bu yana teknolojinin olağanüstü bir hızla ilerlediğini, yeni yetenekler, uygulamalar ve ülkeler arası rekabetin ortaya çıktığını söyledi.
OECD tahminlerine göre, yapay zeka önümüzdeki on yılda İngiltere'nin verimlilik artışına 0,4 ila 1,3 puan ekleyebilir. Bu da 2035 yılına kadar 140 milyar sterlinlik ek ekonomik çıktı anlamına geliyor. Reeves, "Yapay zeka çağının kazananları, yapay zekayı laboratuvardan çıkarıp işletmelere, fabrikalara ve kamu hizmetlerine taşıyabilen ülkeler olacak" dedi.
Modern sanayi stratejilerinin tam da bunu yapmak için tasarlandığını vurgulayan Bakan, yapay zeka ve diğer öncü teknolojilerin buluştan günlük araca dönüşmesini hedeflediklerini belirtti. En büyük kazanımların benimseme aşamasında olduğuna inandığını ifade eden Reeves, "İngiltere'nin G7 ülkeleri arasında yapay zekayı en hızlı benimseyen ülke olmasını istiyorum" dedi.
Hızlı benimsemenin doğru altyapı, güçlü İngiliz firmaları ve geçişi adil ve ciddi bir şekilde yönetme planına bağlı olduğunu belirten Reeves, İngiltere'nin bu alanda güçlü bir konumdan başladığını söyledi. Ülkenin dünyanın üçüncü büyük girişim sermayesi pazarı olduğunu, Avrupa'da en çok tek boynuzlu at (unicorn) şirketi yaratan ülkeler arasında yer aldığını ve ABD dışındaki en canlı yapay zeka ve teknoloji ekosistemine sahip olduğunu vurguladı.
Google DeepMind'ın İngiltere'de kurulduğunu, OpenAI ve Anthropic'in burada büyüdüğünü hatırlatan Reeves, bu durumun ülkenin yetenek derinliğini, araştırma tabanının kalitesini ve girişimci kültürünü yansıttığını söyledi. Geçen yılki bütçede büyüyen işletmeleri desteklemek için kapsamlı önlemler açıkladıklarını belirten Bakan, Egemen Yapay Zeka Birimi'nin (Sovereign AI Unit) faaliyete geçtiğini ve şimdiden üç öz sermaye yatırımı yaptığını, altı şirketi bilgi işlem teklifiyle desteklediğini duyurdu.
Reeves, bugün Oxford Kuantum Devreleri'ne (Oxford Quantum Circuits) şimdiye kadarki en büyük doğrudan yatırımı yaptıklarını açıkladı. Geçen hafta British Business Bank'ın Playgrounds Deep Technology Fund'a 150 milyon sterlinlik temel yatırım yapacağını belirten Bakan, bu fonun yapay zeka donanım firmalarının ölçeklenmesine, özel yatırımı serbest bırakmasına ve İngiltere'de kalıcı yetenek oluşturmasına yardımcı olacağını söyledi.
Hükümetin de yapay zekayı benimsediğini belirten Reeves, Hazine'de rutin görevleri kolaylaştırmak için yapay zeka kullanmaya başladıklarını ve öncü Ajan Yapay Zeka'yı (Agentic AI) kodlama ve analiz desteği için kullanıma sunduklarını açıkladı. HMRC'de (Gelir ve Gümrük İdaresi) müşteri hizmetlerini iyileştirmek için üretken yapay zeka kullanımını genişlettiklerini, NHS dijital dönüşümü için taahhüt edilen 10 milyar sterlinin hasta bakımına zaman kazandıracak girişimleri finanse ettiğini söyledi.
Benimsemeyi hızlandırmak için her sektörün bir yol haritasına ihtiyacı olduğunu belirten Reeves, yapay zeka şampiyonları tarafından hazırlanan sektörel benimseme planlarının yayımlandığını duyurdu. Bu planların, her sektörde ve her büyüklükteki işletmede yapay zekanın benimsenmesi için neyin işe yaradığını gösteren pratik, gerçek dünya rehberleri olduğunu ifade etti.
İşletmelerin büyümesinin önündeki temel engellerden birinin yüksek kaliteli verilere erişim olduğunu belirten Reeves, veri paylaşım altyapısına yatırım yaptıklarını, akıllı veri girişimlerini desteklediklerini ve kamu sektörü verilerinin ekonomi genelinde kullanımını iyileştirdiklerini söyledi. Harbr Data tarafından desteklenen Yaratıcı İçerik Borsası'nın (Creative Content Exchange), ulusal yaratıcı kurumlardan gelen yüksek kaliteli İngiliz içeriğinin güvenli ve net ticari koşullarla nasıl paylaşılabileceğini test ettiğini belirtti.
İkinci engelin düzenleyici belirsizlik olduğunu vurgulayan Reeves, işletmelerin yapay zekaya yatırım yapmak ve ölçeklendirmek için güvene ihtiyacı olduğunu söyledi. Düzenleyici ortamı doğru şekilde oluşturmanın büyüme için gerekli bir koşul olduğunu belirten Bakan, sonbaharda mevcut düzenlemelerin yasakladığı şekillerde yenilikçi ürün ve hizmetlerin güvenli bir şekilde test edilmesine yetki verecek yasayı çıkaracaklarını duyurdu. Bu yasanın öncesinde, Danışma Amaçlı Yapay Zeka Büyüme Laboratuvarı'nı (Advisory AI Growth Lab) başlattıklarını ve ilk odak alanının hukuk hizmetleri olacağını açıkladı.
Üçüncü engelin ticarileştirme olduğunu belirten Reeves, finansal hizmetler ve dijital ticaretteki mevcut güçlü yönleriyle İngiltere'nin yapay zekanın en umut verici uygulamalarından biri olan Ajan Ödemeleri'nde (Agentic Payments) dünyaya liderlik etme fırsatına sahip olduğunu söyledi. Bu fırsatı değerlendirmek için ödeme altyapısını yükselttiklerini, dijital parayı desteklediklerini, ödeme düzenleyicilerini modernize ettiklerini ve yenilikçileri güvenli test ve ölçeklendirme için desteklediklerini belirtti. Finansal Davranış Otoritesi'nin (FCA) ikinci süper şarjlı sandbox yapay zeka kohortu için rekor sayıda başvuru aldığını ve 14 Temmuz'daki Mansion House konuşmasında Finansal Hizmetler Yapay Zeka Benimseme Planı'nı yayımlayacağını duyurdu.
Tüm bunların temelinde doğru altyapının gerektiğini belirten Reeves, Başbakan'ın sabah yaptığı açıklamada, İngiliz şirketlerinin yapay zekanın arkasındaki yarı iletken teknolojileri olan çipleri geliştirmesini desteklemek için uzun vadeli bir yapay zeka donanım planı ortaya koyduğunu söyledi. Bu planın, İngiltere'nin bir sonraki ulusal yapay zeka süper bilgisayarını son teknoloji çiplerle donatmak için 400 milyon sterlinlik bir fonla desteklendiğini belirtti. Ayrıca Edinburgh'da yeni bir ulusal süper bilgisayar için ihale sürecinin yakında başlatılacağını doğruladı.
Reeves, yapay zeka ve inovasyonun benimsenmesinin getirdiği ödülü gerçekten yakalamak için daha hızlı hareket etmeleri ve geçişi dikkatli bir şekilde yönetmeleri gerektiğini söyledi. İnsanların endişelerinin farkında olduğunu ancak aktif ve stratejik bir devletin teknolojiyi benimseyerek ve şekillendirerek kazanımların geniş çapta paylaşılmasını ve risklerin ciddi bir şekilde yönetilmesini sağlayabileceğini belirtti.
Bu amaçla, Mais dersinde ilk kez duyurduğu Yapay Zeka Ekonomisi Enstitüsü'nü (AI Economics Institute) bugün resmen başlattığını açıkladı. Hazine ile Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı'nın ortak araştırma kuruluşu olan enstitü, dünyada türünün ilk örneği olacak. Enstitünün başkanlığını Nobel ödüllü ekonomist Profesör Simon Johnson'ın üstleneceğini duyuran Reeves, Google, OpenAI ve Anthropic gibi önde gelen yapay zeka firmalarının enstitüyle yakın işbirliği yapmayı taahhüt ettiğini belirtti.
Yapay zekanın siber güvenlik ortamını da değiştirdiğini belirten Reeves, İngiltere Yapay Zeka Güvenlik Enstitüsü ve Ulusal Siber Güvenlik Merkezi'nin dünya lideri teknik tavsiyeler sağladığını söyledi. Güvenliğin kolektif bir güvenlik olduğunu ve her işletmenin üzerine düşeni yapması gerektiğini vurgulayan Bakan, bu ay sonunda Ulusal Siber Eylem Planı'nı yayımlayacaklarını açıkladı.
Konuşmasının sonunda Reeves, üç ay önce bir strateji belirlediğini, bugün ise bunu nasıl uyguladıklarını gösterdiğini söyledi. Benimsemenin önündeki engelleri kaldırdıklarını, güçlü İngiliz firmalarını desteklediklerini, doğru altyapıyı inşa ettiklerini ve geçişi aktif olarak yönettiklerini belirten Bakan, "Yapay zekada başarılı olacak ülkeler harekete geçenler olacak. İngiltere'nin yeteneği var. Buluştan benimsemeye ilerlemek için araştırmamız ve girişimciliğimiz var. Ödül çok büyük. Fırsat çok yakın. İngiltere'nin bunu yakalayabileceğine inanıyorum. İngiltere'nin bunu yakalaması gerektiğine inanıyorum. Hükümet, iş dünyası, üniversiteler ve büyük girişimciler olarak birlikte çalışarak bunu başaracağımıza kararlıyım" dedi.
